Τhe wrong man in the wrong place». Αίσθημα πως δεν έχεις τίποτε να κάνεις με όλες αυτές τις φυσιογνωμίες, με όλες αυτές τις αντιδράσεις – με όλα αυτά τα αισθήματα και τα λόγια, που είναι σαν την αρχή κάποιας εκμετάλλευσης. «Τραγικές στιγμές…» Eδώ κι ένα χρόνο οι τραγικές στιγμές ξανάρχουνται τόσο συχνά, που δεν αξίζει πια τον κόπο να τις αναφέρεις. Είναι σα να χάνεις τον καιρό σου με πράγματα ασήμαντα. Αυτός ο πόλεμος (πόλεμος κάτω από μια ειρήνη που είναι τρόπος του λέγειν) έχει τούτο το χαρακτηριστικό: Μια δύναμη του κακού βρήκε τον τρόπο να εξευτελίσει, να στραπατσάρει, να εκμηδενίσει έναν ολόκληρο κόσμο, βγάζοντας στην επιφάνεια την ιδιοτέλεια, τη δειλία, τη μικροπρέπεια, την ποταπότητα, που πάει να πιστέψει κανείς πως είναι οι βασικές ιδιότητες των ανθρώπων που κυβερνούν αυτόν τον κόσμο. Η δύναμη αυτή του κακού έχει την όψη ενός τέλεια μηχανοποιημένου κτήνους, γιατί ο άνθρωπος και η ανθρωπιά δεν παίζει κανένα ρόλο στο σύστημά της. Αυτή είναι η τιμωρία. Οι τιμωρούμενοι: μια λάσπη από αδυναμίες. Βουλιάζεις εκεί μέσα χωρίς κανένα κλωνάρι για να κρατηθείς. Δήμιοι και τιμωρούμενοι αξίζουν τη μοίρα τους. Ας μη μιλούμε γι’ αυτούς. Εκείνος που βουλιάζει έπαθε ένα ατύχημα, όπως μια αρρώστια ή ένα κεραμίδι στο κεφάλι, ας μη μιλάμε και γι’ αυτόν. Αν θέλει κι αν είναι άξιος, ας κοιτάξει να πεθάνει όπως αρμόζει σ’ έναν τίμιο άνθρωπο. Τίποτε άλλο. «Τhe wrong man» O άνθρωπος που βρέθηκε κατά λάθος σ’ ένα τραγικό ναυάγιο. Ωστόσο η φρίκη είναι που δεν μπορείς να πεθάνεις μαζί μ’ έναν φίλο. Μια ατυχία περισσότερο. Αυτό είναι όλο (…)
Ο Γάλλος φιλόσοφος Αλέν Μπαντιού αναλύει, μέσω άρθρου του στη γαλλική εφημερίδα Liberation, 11 σημεία για τις επιπτώσεις που έχει το «όχι» στο δημοψήφισμα, την πολιτική συμπεριφορά και τακτική της κυβέρνησης Τσίπρα αλλά και την επόμενη ημέρα στην Ελλάδα.
Μετάφραση: Δημήτρης Στεφανής
«Είναι ύψιστη ανάγκη να διεθνοποιήσουμε το ελληνικό ζήτημα. Μόνο η συνολική διαγραφή του χρέους θα φέρει ένα «ιδεολογικό χτύπημα » στο σημερινό ευρωπαϊκό σύστημα.
1. Το μαζικό «όχι» του ελληνικού λαού δεν σημαίνει άρνηση της Ευρώπης. Σημαίνει μια άρνηση της Ευρώπης των τραπεζών, του χωρίς-τέλους χρέους και του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού.
2. Ένα μέρος των εθνικιστών, (βλέπε της άκρας δεξιάς), ψήφισε επίσης « όχι » στις απαιτήσεις των χρηματοπιστωτικών θεσμών; Αντίθετα στις επιταγές των ευρωπαϊκών αντιδραστικών κυβερνήσεων; Γνωρίζουμε ότι ο κάθε αρνητικός ψήφος είναι εν μέρει ασαφής. Η άκρα δεξιά πάντα μπορεί να αρνηθεί ορισμένα πράγματα που αρνείται και η ριζοσπαστική αριστερά. Μόνο η επιβεβαίωση αυτού που θέλουμε είναι σαφής. Αλλά όλος ο κόσμος γνωρίζει ότι αυτό που θέλει ο Σύριζα είναι αντίθετο με αυτό που επιθυμούν οι εθνικιστές και οι φασίστες. Η ψήφος λοιπόν δεν είναι μια ψήφος ασαφής ενάντια στις αντιλαϊκές απαιτήσεις του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού και των ευρωπαϊκών υποτελών τους. Είναι επίσης, προς το παρόν, μια ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση Τσίπρα.
3. Το γεγονός ότι αυτό συμβαίνει στην Ελλάδα και όχι, όπως θα ήταν φυσικό, οπουδήποτε αλλού στην Ευρώπη, δείχνει ότι η ευρωπαϊκή «αριστερά» είναι σε κατάσταση μη αναστρέψιμου κώματος. Ο Φρανσουά Ολάντ; Η γερμανική σοσιαλοδημοκρατία; Το ισπανικό σοσιαλιστικό κόμμα; Το ελληνικό ΠΑΣΟΚ; Οι άγγλοι εργατικοί; Όλα αυτά τα κόμματα είναι εφεξής, ανοιχτά, διαχειριστές του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Δεν υπάρχει, δεν υπάρχει πια, ευρωπαϊκή «αριστερά». Υπάρχει μια μικρή ελπίδα, όχι ιδιαίτερα καθαρή ακόμη, στους εντελώς καινούργιους πολιτικούς σχηματισμούς που συνδέονται με τα μαζικά κινήματα ενάντια στο χρέος και την λιτότητα όπως οι Podemos στην Ισπανία και ο Σύριζα στην Ελλάδα. Οι πρώτοι, εξάλλου, αρνούνται την διάκριση μεταξύ «αριστεράς» και «δεξιάς». Και εγώ την αρνούμαι. Ανήκει στην παλαιά εποχή της κοινοβουλευτικής πολιτικής που πρέπει να τελειώσει.
4. H τακτική νίκης της κυβέρνησης Τσίπρα είναι ένα ενθαρρυντικό στοιχείο για όλες τις καινούργιες προτάσεις στο πολιτικό πεδίο. Το κοινοβουλευτικό σύστημα και τα κόμματά της διακυβέρνησης είναι σε ενδημική κρίση εδώ και δεκαετίες, από το 80. Το γεγονός ότι ο Σύριζα επιτυγχάνει στην Ελλάδα, έστω και πρόσκαιρα, αποτελεί αυτό που ονομάζω, στην Ευρώπη, « η αφύπνιση της Ιστορίας ». Αυτό δεν μπορεί παρά να βοηθήσει τους Podemos, και όλους εκείνους που θα ακολουθήσουν μετά και αλλού, πάνω στα συντρίμμια της κλασσικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.
5. Παρόλα αυτά, η κατάσταση στην Ελλάδα παραμένει, κατα την γνώμη μου, πολύ δύσκολη και εύθραυστη. Τώρα είναι που αρχίζουν οι πραγματικές δυσκολίες. Μπορεί, εν όψει της δημοψηφισματικής επιτυχίας της τακτικής του, που θέτει προ των ιστορικών τους ευθυνών, τους Μέρκελ, Ολάντ και τους άλλοι ισχυρούς του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, να διαφοροποιήσουν τις απαιτήσεις τους. Αλλά πρέπει να δράσουμε χωρίς να τους υπολογίζουμε και τόσο πολύ. Το κρίσιμο σημείο, απ’ εδώ και στο εξής, είναι να δούμε αν η ψήφος του «όχι» πρόκειται να συνεχιστεί σε ένα δυνατό λαϊκό κίνημα που θα υποστηρίξει και/ή θα ασκεί ισχυρές πιέσεις στην ίδια του την κυβέρνηση.
6. Σ’ αυτή την κατεύθυνση, πώς θα κρίναμε την κυβέρνηση Τσίπρα; Αποφάσισε πριν από πέντε μήνες να ξεκινήσει από την διαπραγμάτευση. Ήθελε να κερδίσει χρόνο. Ήθελε να μπορεί να πει ότι έκανε τα πάντα για να φτάσει σε μια συμφωνία. Θα προτιμούσα να ξεκίναγε διαφορετικά: με μια άμεση έκκληση σε μια μαζική, συνεχή, λαϊκή κινητοποίηση, που θα ένωνε εκατομμύρια ανθρώπους στo σύνθημα της ολοκληρωτική διαγραφή του χρέους. Και επίσης, σε ένα ισχυρό αγώνα ενάντια στους κερδοσκόπους, στη διαφθορά, στους πλούσιους που δεν πληρώνουν φόρους, στους εφοπλιστές, στην εκκλησία… Αλλά δεν είμαι Έλληνας και δεν θα ήθελα να δώσω μαθήματα. Δεν ξέρω εάν μια πράξη τόσο επικεντρωμένη στην λαϊκή κινητοποίηση, μια πράξη κατά κάποιο τρόπο δικτατορική, ήταν δυνατή. Προς το παρόν, μετά από πέντε μήνες διακυβέρνησης Τσίπρα, υπάρχει αυτό το νικηφόρο δημοψήφισμα, και η κατάσταση παραμένει ανοιχτή. Είναι όμως ήδη πολλά.
7. Συνεχίζω να πιστεύω ότι τα πιο δυνατά ιδεολογικά χτυπήματα που μπορούμε να φέρουμε στο σημερινό ευρωπαϊκό σύστημα εκπροσωπούνται από το σύνθημα της ολοκληρωτικής διαγραφής του ελληνικού χρέους, χρέους κερδοσκοπικού για το οποίο ο ελληνικός λαός είναι εντελώς αθώος. Αντικειμενικά, μια τέτοια διαγραφή είναι δυνατή : Πολλοί οικονομολόγοι, που δεν είναι καθόλου επαναστάτες, πιστεύουν ότι η Ευρώπη πρέπει να ακυρώσει το ελληνικό χρέος. Αλλά η πολιτική είναι υποκειμενική, σε αντίθεση με την καθαρή οικονομία. Οι κυβερνήσεις θέλουν οπωσδήποτε να αποτρέψουν μια νίκη του Σύριζα σε αυτό το θέμα. Μετά από μια τέτοια νίκη, θα έρθουν οι Podemos, μετά ίσως και άλλα ισχυρά λαϊκά κινήματα στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες. Επίσης, οι κυβερνήσεις, ωθούμενες από τα χρηματοπιστωτικά λόμπυ, θέλουν περισσότερο να τιμωρήσουν τον Σύριζα, να τιμωρήσουν τον ελληνικό λαό, παρά να λύσουν το πρόβλημα του χρέους. Για να τιμωρήσουμε αυτούς που ζητούν αυτή την τιμωρία, η στάση πληρωμών παραμένει η καλύτερη επιλογή, όποια και αν είναι τα ρίσκα. Η Αργεντινή το έκανε πριν μερικά χρόνια, δεν πέθανε, αντιθέτως.
8. Κινητοποιεί παντού, σε σχέση με την Ελλάδα, το ερώτημα της « εξόδου » από την Ευρώπη. Αλλά στην πραγματικότητα, είναι οι αντιδραστικοί Ευρωπαίοι που έχουν κάνει σημαία τους αυτό το ερώτημα. Αυτοί είναι που κάνουν το « Grexit » μια επικείμενη απειλή. Θέλουν με αυτό τον τρόπο να τρομοκρατήσουν τον κόσμο. Η κεντρική θέση, πού είναι μέχρι στιγμής τόσο του Σύριζα όσο και των Podemos, είναι να λέει : « Μένουμε μέσα στην Ευρώπη. Θέλουμε μόνο, και είναι δικαίωμά μας, να αλλάξουμε τους κανόνες της Ευρώπης. Θέλουμε να σταματήσουμε να είμαστε ο διαμεσολαβητής μεταξύ του φιλελεύθερου παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού και της συνέχισης του πόνου στους λαούς. Θέλουμε μια πραγματικά ελεύθερη και λαϊκή Ευρώπη. » Πρέπει οι αντιδραστικοί να πουν αυτό που πιστεύουν πάνω σ’ αυτό. Αν θέλουν να κυνηγήσουν την Ελλάδα, ας το προσπαθήσουν! Σε αυτήν τη φάση, η μπάλα βρίσκεται στο δικό τους γήπεδο. 9. Στο πίσω-πλάνο, νιώθουμε τους γεωπολιτικούς φόβους. Και αν η Ελλάδα στρεφόταν προς άλλους αντί στους Ευρωπαίους μπαμπούλες; Επ’ αυτού θα έλεγα: κάθε ευρωπαϊκή κυβέρνηση έχει μια ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική. Καλλιεργούνται εντελώς κυνικές φιλίες, όπως του Ολάντ με τη Σαουδική Αραβία. Η Ελλάδα, ενάντια στις πιέσεις που δέχεται, πρέπει και μπορεί να έχει μια πολιτική εντελώς ελεύθερη. Εφόσον οι Ευρωπαίοι αντιδραστικοί θέλουν να τιμωρήσουν τον ελληνικό λαό, αυτός έχει το δικαίωμα να ψάξει τα εξωτερικά στηρίγματα προκειμένου να μειώσει ή να εμποδίσει τα αποτελέσματα αυτής της τιμωρίας. Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να στραφεί προς τη Ρωσία, προς τα βαλκανικά κράτη, προς την Κίνα, προς τη Βραζιλία, και ακόμη προς τον παλιό ιστορικό της εχθρό, την Τουρκία.
10. Αλλά όποια και αν είναι η κατεύθυνση, η κατάσταση στην Ελλάδα θα καθοριστεί από τους ίδιους τους Έλληνες. H αρχή της υπεροχής των εσωτερικών συνθηκών (primat des causes internes) εφαρμόζεται σ’ αυτή την περίπτωση. Παρόλα αυτά, οι κίνδυνοι είναι σημαντικοί, πολύ περισσότερο που ο Σύριζα δεν είναι στην κυβέρνηση παρά μόνο τυπικά. Ήδη, το ξέρουμε, το αισθανόμαστε, οι παλιές πολιτικές δυνάμεις δημιουργούν ίντριγκες στο παρασκήνιο. Εκτός του ότι η κρατική εξουσία, που κατακτήθηκε με κανονικές διαδικασίες και όχι επαναστατικές, είναι εύκολα δωροδοκήσιμη, θα μπορούμε προφανώς να θέσουμε τα κλασσικά ερωτήματα : Ο Σύριζα ελέγχει ολοκληρωτικά την αστυνομία, το στρατό, τη δικαιοσύνη, την οικονομική και χρηματοπιστωτική ολιγαρχία; Φυσικά όχι. Ο εσωτερικός εχθρός υπάρχει ακόμη, είναι σχεδόν ανέπαφος, παραμένει ισχυρός, και υποστηρίζεται στην σκιά από τους εξωτερικούς εχθρούς, συμπεριλαμβανομένου της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας και των αντιδραστικών κυβερνήσεων. Το λαϊκό κίνημα και οι οργανώσεις της βάσης του πρέπει συνεχώς να ελέγχουν τις πράξεις της κυβέρνησης. Ακόμη μια φορά, το « όχι » του δημοψηφίσματος δεν θα είναι μια πραγματική δύναμη παρά μόνο αν συνοδεύεται από ισχυρές ανεξάρτητες διαδηλώσεις.
11. Μια συνεχής, διεθνής, λαϊκή βοήθεια σε επίπεδο διαδηλώσεων και μέσω μαζικής ενημέρωσης θα πρέπει να στηρίζει μ’ όλη της τη δύναμη την εφικτή ελληνική ανύψωση. Σήμερα, υπενθυμίζω ότι το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού κατέχει το 86% του διαθέσιμου πλούτου. Η παγκόσμια καπιταλιστική ολιγαρχία είναι πολύ περιορισμένη σε αριθμό, συγκεντρωτική, πολύ οργανωμένη. Απέναντί της, οι διάσπαρτοι λαοί, χωρίς πολιτική ενότητα, εγκλωβισμένοι στα εθνικά σύνορα, θα παραμείνουν αδύναμοι και σχεδόν ανίσχυροι. Όλα παίζονται σήμερα σε παγκόσμιο επίπεδο. Μετατρέποντας το ελληνικό ζήτημα σε διεθνές ζήτημα με μεγάλη συμβολική σημασία είναι μια αναγκαιότητα και άρα ένα καθήκον.
O άνθρωπος δεν ζει μόνον την προσωπική ζωή του ως άτομο, αλλά, συνειδητά ή ασυνείδητα, και τη ζωή της εποχής του και των συγχρόνων του• και αν ακόμη θεωρούσε τις γενικές και απρόσωπες βάσεις της ύπαρξής του απολύτως δεδομένες και αυτονόητες, και αν η ιδέα να τις κρίνει του ήταν τόσο μακρινή, όσο πράγματι ήταν για τον αγαθό Χανς Κάστορπ, είναι όμως απολύτως πιθανό ότι θα αισθανόταν την ηθική του ευεξία να επηρεάζεται από τις ατέλειές τους. Γιατί o μεμονωμένος άνθρωπος μπορεί να οραματίζεται κάθε λογής προσωπικούς στόχους, σκοπούς, ελπίδες, προοπτικές, απ’ όπου αντλεί την ώθηση για υψηλές προσπάθειες και δραστηριότητα•
όταν το απρόσωπο που τον περιβάλλει, η εποχή η ίδια, παρά την εξωτερική της ενεργητικότητα στερείται κατά βάσιν στόχων και ελπίδων, εάν του αποκαλύπτεται στα κρυφά ως άπελπις, δίχως προοπτική και εν απορία και εναντιώνει μια κενή σιωπή στο ερώτημα, που τίθεται συνειδητά ή ασυνείδητα, αλλά πάντως κατά κάποιον τρόπο τίθεται, για κάποιο τελικό, περισσότερο από προσωπικό, απόλυτο νόημα κάθε προσπάθειας και δραστηριότητας, τότε, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις πιο πλούσιου ανθρωπισμού, θα είναι σχεδόν αναπότρεπτη κάποια παραλυτική επίδραση αυτής της κατάστασης, η οποία μέσω του ψυχικού και ηθικού μπορεί να απλωθεί κυριολεκτικά μέχρι το φυσικό και οργανικό τμήμα του ατόμου. Η διάθεση για σημαντικό έργο, που υπερβαίνει το μέτρο της συνηθισμένης προσφοράς, χωρίς η εποχή να γνωρίζει μια ικανοποιητική απάντηση στο ερώτημα «Γιατί;» προϋποθέτει ή ηθική μοναξιά και αμεσότητα, η οποία σπάνια απαντάται, ή πολύ σκληροτράχηλη ζωτικότητα. Ο Χανς Κάστορπ δεν διέθετε ούτε το ένα ούτε το άλλο, και έτσι ήταν πράγματι μάλλον μετριότητα, αν και με μια αξιοπρεπή σημασία της λέξης.
Θα ήταν τότε στο κοινοβούλιο ή στο ελεγκτικό συμβούλιο και θα νομοθετούσε, θα συμμεριζόταν ως δημόσιος λειτουργός τις φροντίδες της εξουσίας, θα ανήκε σε κάποια επιτροπή της διοίκησης, στην οικονομική ίσως ή των δημοσίων έργων και ο λόγος του θα ακουγόταν και θα μέτραγε. Είχε λόγο κανείς να είναι περίεργος με ποιο κόμμα θα συντασσόταν κάποτε ο νεαρός Κάστορπ. Τα φαινόμενα απατούσαν ίσως, αλλά, αν τον καλοκοίταγες, είχε τα χαρακτηριστικά που δεν έχουν εκείνοι στους οποίους μπορούν να βασίζονται οι Δημοκρατικοί, και η ομοιότητα με τον παππού του ήταν ολοφάνερη. Μήπως θα γινόταν σαν και εκείνον, τροχοπέδη, ένα συντηρητικό στοιχείο; Ήταν πολύ πιθανό – όσο και το αντίθετο. Γιατί στο κάτω-κάτω ήταν μηχανικός, μέλλων ναυπηγός, άνθρωπος της διεθνούς επικοινωνίας και της τεχνολογίας. Ήταν λοιπόν πιθανό να πήγαινε ο Χανς Κάστορπ με τους Ριζοσπάστες, να γινόταν ριψοκίνδυνος, ασυλλόγιστος καταστροφέας παλαιών κτιρίων και τοπιακών ωραιοτήτων, αδέσμευτος σαν Εβραίος και ασεβής σαν Αμερικανός, έτοιμος να προτιμήσει την αδυσώπητη ρήξη με σεβάσμιες παραδόσεις από την ήρεμη εξέλιξη των φυσικών συνθηκών της ζωής και να ρίξει το κράτος σε παράτολμους πειραματισμούς – δεν ήταν απίθανο. Θα είχε στο αίμα του ότι οι Αυτών Σοφολογιότητες, μπροστά στις οποίες παρουσίαζε όπλα η διπλοσκοπιά στο Δημαρχείο, τα ήξεραν όλα καλύτερα ή θα προοριζόταν να υποστηρίξει την αντιπολίτευση στο κοινοβούλιο; Στα γαλάζια μάτια του κάτω από τα πυρρόξανθα φρύδια δεν έβλεπες απάντηση σε τέτοια ερωτήματα που αφορούσαν τα κοινά, ούτε και ο ίδιος ήξερε να απαντήσει, ο Χανς Κάστορπ, μια σελίδα άγραφη.
Σας παρακαλώ αφήστε με να περάσω, είμαι ο μοναδικός
μάρτυς σ’ αυτήν τη δίκη,
πρόκειται για το έγκλημα του αιώνος. Βέβαια, όλα αυτά
είναι υπερβολές της φαντασίας μου…
πώς αλλιώς να δικαιώσω την ύπαρξή μου σ’ έναν ακατανόητο κόσμο.
Συνήθως τις περισσότερες ώρες μου τις περνώ στο ζωολογικό κήπο
και σκέφτομαι πράγματα τόσο θλιβερά, που τα ζώα
γρυλίζουν φοβισμένα–
τέλος, βγάζω το περίστροφό μου, το ακουμπώ στο μέτωπό
μου και πυροβολώ
αλλά μ’ έχουν ξεχάσει κι οι σφαίρες μου φεύγουν προς τον ουρανό–
όπως θα φύγω κάποτε κι εγώ λυπημένος, χωρίς να μάθω
ποτέ ποιος είμαι.
Τάσος Λειβαδίτης, Η δίκη του αιώνος από τη συλλογή Μικρό βιβλίο για μεγάλα όνειρα
«Πριν από λίγο καιρό ήταν η φτωχή ανυπεράσπιστη Αιθιοπία. Πριν απ’ αυτήν, η φτωχή ανυπεράσπιστη Φλάνδρα. Για να μην αναφέρουμε το φτωχό ανυπεράσπιστο Βελγικό Κογκό. Κι αύριο θα είναι η φτωχή ανυπεράσπιστη Λιθουανία. Ή η Φιλανδία. Ή το Ταραμπαμπάμ. Ή ακόμα και η Ρωσία. Μελέτησε την ιστορία. Γύρνα πίσω χίλια χρόνια. Τι νόημα έχει να εμποδίζεις την ηλίθια ασήμαντη πορεία της; Είναι σαν την μπαράνκα, μια χαράδρα πνιγμένη στα σκουπίδια, που φιδοσέρνεται μέσα στους αιώνες και καταλήγει ξεθυμαίνοντας σ’ ένα – Στο όνομα του Θεού, ποια σχέση έχει όλη αυτή η ηρωική αντίσταση που πρόβαλλαν οι φτωχοί ανυπεράσπιστοι λαοί, που βέβαια φρόντισαν πρώτα να τους κάνουν φτωχούς και ανυπεράσπιστους για κάποιους καλοϋπολογισμένους και εγκληματικούς λόγους– »
«Μα, διάβολε, εγώ σ’ το είπα αυτό –»
«– με την επιβίωση του ανθρώπινου πνεύματος; Απολύτως καμία. Λιγότερο από καμία. Χώρες, πολιτισμοί, αυτοκρατορίες, τεράστιες ορδές χάνονται χωρίς κανένα λόγο και μαζί τους η ψυχή και το νόημά τους, για να επιζήσει κάποιος γέρος που δεν έχεις ακούσει ίσως ποτέ το όνομά του, που κάθεται και βασανίζεται στο Τομπουκτού ν’ αποδείξει τη μαθηματική συνάφεια του ignoratio elenchi με ξεπερασμένα σύνεργα».
«Για τ’ όνομα του Θεού», είπε ο Χιού
«Γύρνα απλώς στα χρόνια του Τολστόι – Υβόν πού πηγαίνεις; »
«Έξω».
«Τότε ήταν το φτωχό ανυπεράσπιστο Μοντενέγκρο. Η φτωχή ανυπεράσπιστη Σερβία. Ή γύρνα ακόμα πιο πίσω, Χιου, στο φίλο σου τον Σέλλεϋ, τότε που είχαμε τη φτωχή ανυπεράσπιστη Ελλάδα – Σερβάντες! – Όπως θα ξαναγίνει φυσικά. Ή στην εποχή του Μπόσγουελ – τη φτωχή ανυπεράσπιστη Κορσική! Φαντάσματα του Πάολι και του Μονμπόντο. Νταβαντζήδες κι αδελφές χαλάνε τον κόσμο για την ελευθερία (…)»
Mάλκολμ Λόουρυ, Κάτω από το ηφαίστειο, σελ. 116, μτφρ.: Μαρίνα Λώμη, Εκδόσεις Αστέρι 1983
Έχω συνταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα με άτομα που απεχθάνονται τη κίτρινη μουστάρδα και το κόκκινο κέτσαπ στο χοτ ντογκ τους, επειδή τους θυμίζουν τα χρώματα στις φανέλες αντίπαλων ομάδων. Έχω παρευρεθεί σε γηπεδικές αρένες, όπου ο καθένας παρευρισκόμενος ήθελε να φάει ζωντανό τον απέναντι. Αλλά αυτό που συμβαίνει τις τελευταίες μέρες στο φ/β με ξεπερνάει. Δυστυχώς, ο φόβος για το αύριο λειτουργεί σαν αυτολυτικός παράγοντας διάσπασης της κρούστας αστικής ευγένειας, αφήνοντας γυμνά τα βάθη της ψυχής μας.
Συγκάτοικοι στην τρέλα μαλώνουν στα παράθυρα για το άπλωμα μιας αόρατης μπουγάδας. Ημιπληγικές απόψεις χλευάζουν έτερες ημιπληγικές που εμφανίζουν συμπτώματα ετερόπλευρης ιδεοληπτικής πάρεσης. Διαφωνώ με όσα λες και θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου σου το δικαίωμα μου να μην σ’ ακούω να το λες. Εμφύλιος σπαραγμός νοημάτων. Τυφλός οφθαλμός αντί τυφλού οφθαλμού και αναρτώντας αντί οδόντος. Μαζικές εκκαθαρίσεις αντιφρονούντων.
Μυριάδες λέξεις νεκρές για την κατάληψη ενός υψώματος εγωιστικής θεώρησης του πεδίου μάχης. Και σαν να μην μου έφτανε η λόγω ένδειας απόγνωσή μου, οι προσωπικές απειλές απ’ τους νεοναζί –που τις καταχωρώ με οσχεογράφο ως αεριώδεις εκβολές, απόρροια υπερτροφισμού μικροβιακής χλωρίδας στα περιττώματα του μυαλού τους– έχω και κάποιους να προβαίνουν σε crush test της ευγένειάς μου προσκρούοντας πάνω της με τον τοίχο των ακλόνητων πεποιθήσεων τους.
.
,
Προχθές, ένας άγνωστος μου απηύθυνε το χαρακτηρισμό «άπλυτε φασίστα» στο ίνμποξ, την ίδια ώρα που αναρτούσε ποστ «όχι στο διχασμό», κι αναρωτήθηκα αν πέρα από εκτελεστής διατεταγμένης ψυχικής ή άλλης τάξης υπηρεσίας, λειτουργεί και ως αβανταδόρος μαγαζιού με περούκες, γιατί απειλεί την κόμη μου με ολική τριχόπτωση μ’ αυτές τις εκδηλώσεις διχασμού, εθνικού και προσωπικότητας. Του απάντησα λιτά και ευγενικά πως είμαι κατά πάσης εξουσίας και –ισμών, τη εξαιρέσει του πριαπισμού. Ελπίζω να έπιασε τον καταληκτικό υπαινιγμό μου, πριν αναγκαστώ να προβώ πάνω του σε έμπρακτη εφαρμογή της φιλοσοφίας μου.
Χθες, με έπιασε στο στόμα της μια «φίλη», η οποία, ως άλλος Παγκανίνι, μετά από εκτέλεση στις χορδές των νεύρων μου του καπρίτσιου της για βιολί προσωπικών της συμφερόντων, έκανε έξοδο απ’ τη σκηνή χαρακτηρίζοντας με «πιο αγάμητο κι απ’ την πρόεδρο της βουλής»!!! Μα, καλά, τόσο καλά με ξέρει και το λέει; Δεν της απάντησα, γιατί της απαντάει κάθε μέρα ο καθρέφτης της. Προβληματίζομαι. Πώς να αντιδράσω απέναντι σε τέτοια φαινόμενα προσωπικών επιθέσεων, σε περίπτωση που συνεχιστούν; Να αξιοποιήσω τη κτηνώδη δύναμη της έμπνευσης μου σε συνδυασμό με την εμπειρία μου από τη τριαντάχρονη παρουσία μου στις κερκίδες για να τους αντιμετωπίσω στη δημόσια παλαίστρα; Να απαντάω με μια ευγενική επιστολή έμπλεη επιχειρημάτων και μικροβίων του άνθρακα και ρηκίνης, καθότι και ειδικός στην τοξικολογία; Ελπίζω να μη νιώσω την γλίτσα κάθε πνευματικού τσομπάνη να τρίβεται στη γκλίτσα του τσομπάνη εαυτού μου. Βλέποντας και κάνοντας.
Τhe wrong man in the wrong place». Αίσθημα πως δεν έχεις τίποτε να κάνεις με όλες αυτές τις φυσιογνωμίες, με όλες αυτές τις αντιδράσεις – με όλα αυτά τα αισθήματα και τα λόγια, που είναι σαν την αρχή κάποιας εκμετάλλευσης. «Τραγικές στιγμές…» Eδώ κι ένα χρόνο οι τραγικές στιγμές ξανάρχουνται τόσο συχνά, που δεν αξίζει πια τον κόπο να τις αναφέρεις. Είναι σα να χάνεις τον καιρό σου με πράγματα ασήμαντα. Αυτός ο πόλεμος (πόλεμος κάτω από μια ειρήνη που είναι τρόπος του λέγειν) έχει τούτο το χαρακτηριστικό: Μια δύναμη του κακού βρήκε τον τρόπο να εξευτελίσει, να στραπατσάρει, να εκμηδενίσει έναν ολόκληρο κόσμο, βγάζοντας στην επιφάνεια την ιδιοτέλεια, τη δειλία, τη μικροπρέπεια, την ποταπότητα, που πάει να πιστέψει κανείς πως είναι οι βασικές ιδιότητες των ανθρώπων που κυβερνούν αυτόν τον κόσμο. Η δύναμη αυτή του κακού έχει την όψη ενός τέλεια μηχανοποιημένου κτήνους, γιατί ο άνθρωπος και η ανθρωπιά δεν παίζει κανένα ρόλο στο σύστημά της. Αυτή είναι η τιμωρία. Οι τιμωρούμενοι: μια λάσπη από αδυναμίες. Βουλιάζεις εκεί μέσα χωρίς κανένα κλωνάρι για να κρατηθείς. Δήμιοι και τιμωρούμενοι αξίζουν τη μοίρα τους. Ας μη μιλούμε γι’ αυτούς. Εκείνος που βουλιάζει έπαθε ένα ατύχημα, όπως μια αρρώστια ή ένα κεραμίδι στο κεφάλι, ας μη μιλάμε και γι’ αυτόν. Αν θέλει κι αν είναι άξιος, ας κοιτάξει να πεθάνει όπως αρμόζει σ’ έναν τίμιο άνθρωπο. Τίποτε άλλο. «Τhe wrong man» O άνθρωπος που βρέθηκε κατά λάθος σ’ ένα τραγικό ναυάγιο. Ωστόσο η φρίκη είναι που δεν μπορείς να πεθάνεις μαζί μ’ έναν φίλο. Μια ατυχία περισσότερο. Αυτό είναι όλο (…) 
Ιφιγένεια Σιαφάκα - Ifigeneia Siafaka
Ενύπνια Ψιχίων 