Oι Ραμπίνοβιτς διασχίζουν την Ιστορία και τη διηγούνται. Δεκατρείς διαφορετικές προσωπικότητες, δεκατρία πρόσωπα της ίδιας οικογένειας, δεκατρείς τρόποι για να μιλήσουμε για τη ζωή, την ευτυχία την Ιστορία και τη φρίκη της. Πέρα από το απλό πορτρέτο μίας οικογένειας Εβραίων που κατάγεται από την Πολωνία και βρίσκονται εξόριστοι στο Βέλγιο, ο Φιλίπ Μπλασμπάντ διηγείται τον 20ό αιώνα, τις μεγάλες του στιγμές και τις μικρές του λεπτομέρειες. Οι Ραμπίνοβιτς γίνονται οι άνθρωποι που γνωρίσαμε, οι φίλοι, οι δικοί μας. Και πέρα απ’ αυτό, ένα είναι γεγονός: Οι Ραμπίνοβιτς είμαστε εμείς.
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
Φωτό: Brigitte Carnochan
Μετάφραση: Iφιγένεια Σιαφάκα
Tag Archives: ΤΕΧΝΕΣ: ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
Philippe Blasband, Le livre des Rabinovitch (To βιβλίο των Ραμπίνοβιτς)
Philippe Blasband, Le livre des Rabinovitch
Auteur du média : Philippe Blasband
Langue : français
Editeur : Le Castor Astral
Année de parution : 1998
ISBN/ISSN : ISBN 2 85920 349-4
Ce roman offre le portrait d’une famille juive d’origine polonaise exilée en Belgique. Chacun des treize membres raconte sa vie, mais aussi celle de la famille, dans une sorte de kaléidoscope fascinant. Il y a Zalman, le père, qui noie sa judéïté dans l’alcool, Léa, la mère, qui élève les enfants (deux filles et deux garçons) et s’enfuit vers l’ouest pour échapper aux premiers pogroms. À Bruxelles, la guerre va les séparer : les fils vivotent et errent dans le sud de la France. Les filles militent et se battent : Sarah en Palestine avec les mouvements sionistes, tandis que Rifkele, la communiste, sera déportée et mourra à Auschwitz.
Après la guerre, la vie reprend son cours : amours, mariages, travail, enfants. Et la famille Rabinovitch s’agrandit. Une nouvelle génération, de nouveaux événements : l’expérience des kibboutz, la révolution informatique, l’homosexualité. De nouvelles douleurs, la boulimie, la folie ou encore le sida. Et le dernier né, conçu dans un hôpital psychiatrique, s’appelle Ali Rabinovitch…Des bonheurs, des souffrances, et, en filigrane, le judaïsme pas toujours facile à vivre.
La très grande originalité (et la grande ambition) de ce roman consiste à présenter 13 personnages d’une même famille, soit 13 histoires (en fait la même) racontées 13 fois de façon différente à la première personne par les protagonistes eux-mêmes, dans leur style propre : 13 vies qui s’entrecroisent, 13 voix, autant de façons de raconter l’histoire d’une famille et par là même, celle de l’Histoire du XXe siècle.
Philippe BLASBAND est né en 1964 à Téhéran.Monteur cinéma de formation, il écrit des scénarios (entre autres Max et Bobo) et des pièces de théâtre (dont une dizaine ont déjà été produites et deux publiées). Il les met parfois lui-même en scène.Il a également réalisé deux courts métrages.Son premier roman a reçu le Prix Rossel, la plus grande récompense littéraire de Belgique. Il est l’auteur de trois romans : De cendres et de fumées (Gallimard, 1990), L’Effet cathédrale (Gallimard, 1994), Max et Minnie (Gallimard, 1997) et d’un recueil de nouvelles, Quand j’étais sumo (Le Castor Astral, 1998).
Στην κατηγορία “Eνύπνια ψυχίων”: μεταφραστικές απόπειρες, δημοσιεύω αποσπάσματα του βιβλίου, τα οποία μετέφρασα προς ιδίαν τέρψιν. Πρόκειται για ένα έξοχο βιβλίο, όχι μόνο για τη χρήση της γαλλικής και το περιεχόμενό του (13 μονολόγους των προσώπων μίας οικογένειας Εβραίων) που δίνονται με μοναδική ευαισθησία και υφολογική ακρίβεια κάθε φορά, ώστε να επιτυγχάνεται η μοναδικότητα κάθε πορτρέτου, αλλά και διότι συνιστά ένα βιβλίο-πρότυπο για την ελικοειδή δόμηση της μυθιστορηματικής αφήγησης.
Κάθε ήρωας, παρέχοντας τη δική του οπτική, μέσα από την προσωπική πραγματικότητα βίωσης των γεγονότων και των οικογενειακών σχέσεων, αποτελεί συνάμα κι ένα πετραδάκι για το χτίσιμο της ιστορίας. Οι ήρωες, κατ’ αυτόν τον τρόπο γίνονται ήρωες-κεφάλαια με αρμούς που δίνουν ώθηση στην αφήγηση, εκπλήσσουν, ανατρέπουν, δημιουργούν νήματα ανάμεσα σε περιστατικά και προσωπικές αλήθειες, ώσπου να φτιαχτεί έως το τέλος η πραγματική τους ιστορία μέσα από τα όσα πράγματι συνέβησαν και όχι μέσα από αυτά που νόμισαν ή ήθελαν να συμβούν.
Πρόκειται για ένα βιβλίο το οποίο χρησιμοποιείται από καθηγητές στο μάθημα της λογοτεχνίας στα σχολεία, για να εντοπιστούν επί της πράξεως τρεις βασικές θεωρητικές αρχές :
O διαχωρισμός του συγγραφέα από τον ήρωα όταν χρησιμοποείται η πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Το εγώ του συγγραφέα που υπογράφει το βιβλίο δεν πρέπει να συγχέεται με το εγώ του μυθιστορηματικού ήρωα. Δεν πρόκειται δηλαδή περί μυθιστορηματικής αυτοβιογραφίας, εκτός και αν αυτό δηλωθεί ως τέτοιο. Η μυθιστορηματική αυτοβιογραφία συνιστά άλλο είδος πρωτοπρόσωπης αφήγησης, όπου αληθινά γεγονότα της προσωπικής ζωής του συγγραφέα εμπλέκονται με τη μυθιστορία. Ο συγγραφέας όμως το κοινοποιεί στον αναγνώστη εκ των προτέρων.
Αυτό σημαίνει ότι το ύφος σε κάθε αφήγηση είναι διαφορετικό, μιλούν διαφορετικά πρόσωπα. Και κατ’ επέκτασιν το προσωπικό ύφος του συγγραφέα ακυρώνεται.
Από δομικής απόψεως, γίνεται αντιληπτό ότι τίποτε σε καμία αφήγηση δεν είναι τυχαίο. Και η πιο μικρή πληροφορία έχει νόημα ύπαρξης, συνιστά κομμάτι ενός παζλ που επανανοηματοδοτείται συνεχώς μέχρι τέλους. Ένας ικανός αναγνώστης στο τέλος της αφήγησης ένος καλού λογοτεχνικού βιβλίου θα πει « Μα… ναι, όλα εδώ ήταν εξαρχής ! »Στην Ελλάδα εκδίδονται πάρα πολύ κακά βιβλία και ένας από τους λόγους είναι ότι οι «συγγραφείς» τους δεν σέβονται τίποτε από τα παραπάνω (ένας μαθητής στο Βέλγιο τα γνωρίζει όλα αυτά) αφενός διότι είναι ατάλαντοι, αφετέρου διότι είναι αμόρφωτοι.
Φωτό: Brigitte Carnochan
Image
Κώστας Σούκας, Ο έρωτας είναι ένας αληθινός Θεός, εκδόσεις Κέδρος, 1979 , Περιοδικό Πανδώρα
Να ζητήσουμε μήπως ακόμη πιο σφριγηλούς, ζωντανούς, δυνατούς, ολοκληρωμένους χαρακτήρες μέσα σε τέσσερις γραμμές; Είμαστε μήπως ρομαντικοί, θα θέλαμε να ζήσουμε σε ένα μυθιστόρημα το ερωτικό πάθος και το απαγορευμένο, κλίμα μεσαιωνικό, θεοκρατίας, ίντριγκας και μάλιστα μ’ έναν άντρα κατά πολύ νεότερό μας, ενώ η ανάγκη μάς οδήγησε να παντρευτούμε έναν δόλιο ευνούχο; Αφήστε τον Σταντάλ στο «Κόκκινο και το Μαύρο», ο έρωτας της παντρεμένης κυρίας με τον υποψήφιο παπά παρουσιάζει βέβαια ενδιαφέρον, αλλά υπάρχουν και δύσκολα σημεία, το δυσκολότερο απ’ όλα οι 500 του σελίδες. Υπάρχει όμως η ελληνική του εκδοχή στο
«Ο έρωτας είναι ένας αληθινός Θεός», του Κώστα Σούκα.
Πρωταγωνιστεί μια όμορφη αλλά μαραμένη ερωτικά (τι να σου κάνει κι ο ευνούχος;) δασκάλα του λαγούτου, η οποία
«τον κοίταξε μέσα στη φεγγαροβραδιά που τον παραμόρφωνε μέσα στα δολερά τα μάγια της. Λέπια είναι ενός ασημένιου φιδιού που ξετυλίχθηκε από κει πάνω και πνίγει στα κουλουριάσματά του απ’ τον καιρό των Πρωτοπλάστων όλη τη γη της ανομίας!»
Η απαγόρευση, η μοιχεία, το ψεύδος, ο ερωτισμός, η ατμόσφαιρα, η λογοτεχνικότητα, η λιτή γραφή, οι ζωντανοί ήρωες, οι ψυχολογικές και εξωτερικές συγκρούσεις, η ενδιαφέρουσα πλοκή του μαζί με την πολιτική θέση του συγγραφέα, με την ευρεία έννοια του όρου, συνιστούν ένα καλοδουλεμένο ερωτικό ανάγνωσμα που μέχρι την τελευταία του σελίδα μπορεί κανείς να το διαβάσει με το ενδιαφέρον του αμείωτο. Μπορεί να ξενίσει κάπως στον υποψιασμένο αναγνώστη το ελαφρώς ηθικοδιδακτικό του κλίμα, χωρίς όμως αυτό να λειτουργεί και ανασταλτικά στην εκτέλεση της υπόθεσης.
Απόσπασμα από βιβλιοκριτική, Δημοσιευμένο στο περιοδικό “Πανδώρα”
Φωτό: Weege (Arthur H. Fellig)
Image
Guy de Maupassant, Λόγια του έρωτα
Ιφιγένεια Σιαφάκα - Ifigeneia Siafaka
Ενύπνια Ψιχίων 