Ποτέ δεν τα πήγαινα καλά με την πανσέληνο. Όσο κι αν μ’ άρεσαν τα στρόγγυλα, σ’ εκείνη έψαχνα γωνιές. Γι’ αυτό, όταν γίνεται φλούδα η σελήνη, φυλάω στις σκοπιές. Κόβω κομμάτια απ’ τις άκρες και χτίζω κΑστρα αγάπες. Έτσι, κάθε πεντάμορφη φοβισμένη θα έχει τέλος καλό για παραμύθι…
Πίνακας: Alicia Suarez
————————————————————————————————————
.
Eίχε ταξιδέψει τόσο, που η ζωή του εντέλει συνέβη μέσα στο εμβαδόν μιας βαλίτσας.
Τα βράδια, η ζωή του έβγαινε απ’ αυτόν το στενό ταχτοποιημένο περιβάλλον κι έψαχνε στα σκουπίδια να βρει κάτι να φάει. Κι εκεί έβρισκε μικρά ποιήματα που του έγλειφαν τα χέρια.
Και κάποτε πρόδωσε το δρόμο, φορώντας καρφιά, αντί για παπούτσια.
Και θέλω να μου φτιάξεις ξανά παραδοσιακή φανουρόπιτα και να σου πω πως μ’ αρέσει να σε βλέπω να μετράς τα υλικά, να είναι εφτά ή εννιά, μονός αριθμός έτσι μου έλεγες, έτσι είναι το σωστό και να κάνεις άνω κάτω την κουζίνα με τ’ αλεύρια κι όλο το σπίτι να μοσχομυρίζει κανέλα, μοσχοκάρυδο και γαρύφαλλο και μετά να με κρατήσεις στα γόνατά σου και να μου ξαναπείς παραμύθια, το παραμύθι της Μαρούλας που τελειωμό δεν έχει και να μου μιλήσεις για ’κείνα τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής
και πως όταν ήσουνα μικρό παιδάκι δούλευες στα χωράφια, στους αγρούς και στα κτήματα μαζί με τ’ αδέλφια σου και τους γονείς σου και πως κουβαλούσες τα δέματα με το στάχυ και το στάρι που ήταν τόσο βαριά κι ασήκωτα αλλά εσύ πάντα τα κατάφερνες και μετά γύρναγες σπίτι να συγυρίσεις και ν’ ανάψεις το τζάκι και μετά έπαιρνες τη στάμνα και ξανά έβγαινες έξω για να φέρεις νερό κι εκεί συναντούσες τις φίλες σου την Έλενα την Κατερίνα και τη Μυρτώ και γελάγατε και τραγουδάγατε και πως όταν πλησίαζε η γιορτή του Αη Νικόλα ήταν και η μέρα που γιόρταζε ο πατέρας σου και το σπίτι ήταν στολισμένο και από τις προηγούμενες μέρες κάνατε γενική καθαριότητα με τη μαμά σου και τ’ αδέλφια σου κι αγοράζατε και λικέρ και κόκκινο και λευκό κρασί και η μητέρα σου έφτιαχνε μπακλαβά και το φύλλο ήτανε τραγανιστό και μοσχομύριζε ο τόπος φρέσκο βούτυρο
και το απόγευμα ανοίγατε την σάλα κι ερχόντουσαν οι γείτονες κι η θεία σου σου έλεγε να πας ν’ αγοράσεις καπνό για τον μπαμπά σου και να προσέχεις να μην σε κοροϊδέψουν με τα ρέστα κι εσύ αγόραζες και καραμέλες κι άλλες μικρολιχουδιές και για σένα και για τ’ αδέλφια σου κι ότι στα δεκαέξι σου παντρεύτηκες με προξενιό τον παππού και πως ήταν ο πιο όμορφος κι ο πιο λεβέντης άντρας του χωριού και θέλω να σου πω πόσο πολύ σ’ αγαπώ γιαγιά που μου λες τις καλύτερες ιστορίες του κόσμουκαι ότι οι ιστορίες σου είναι απ’ την πραγματική ζωή κι όχι ψεύτικα παραμύθια και πως μ’ αρέσει πολύ να ακούω ιστορίες για τη μαμά και τη θεία μου και ιστορίες από τον πόλεμο και την Κατοχή και να κάθομαι ν’ ακούω να μου διηγήσαι για την αγριότητα των Τούρκων και πάντα θυμάμαι όταν ήμουνα ακόμα πολύ μικρή, πέντε, έξι, εφτά χρονών κι είχαμε πάει στα Καμμένα Βούρλα για να κάνεις ζεστά μπάνια και μέσα στο λεωφορείο έπιασες κουβέντα με μια άλλη κυρία που καθόταν δίπλα σου και της είπες πως είσαι απ’ τη Μάνη και καθόμαστε στο λεωφορείο και μου κράταγες το χέρι και με το άλλο μου χέρι κράταγα ένα παγωτό χωνάκι που μου το είχες αγοράσει απ’ το ζαχαροπλαστείο «Ρωσσικόν» στη Σταδίου κι όλο μίλαγες με την κυρία στο διπλανό κάθισμα αλλά είχες και το νου σου να μου σκουπίζεις κάθε τόσο τα χέρια και το στόμα μου που είχαν λερωθεί απ’ τις σοκολάτες
κι όταν φτάσαμε στα Καμμένα Βούρλα, στο σπιτάκι που είχαμε νοικιάσει, το τακτοποίησες και το περιποιήθηκες και σχεδόν όλες τις ημέρες που ήμασταν εκεί ξεκουράστηκες και τα βράδια αφού τρώγαμε μαζευόντουσαν κι άλλες γειτόνισσες απ’ τα γύρω σπίτια στην αυλή την δικιά μας κι είχανε κι εκείνες παιδιά κι εγγόνια κι έπαιζα μαζί τους κι εσύ μίλαγες με τις φίλες σου κι έπλεκες ή κένταγες και συγχρόνως τους έλεγες γεγονότα που σημάδεψαν την ζωή σου και για την εκκλησία του χωριού όπου μεγάλωσες και για όλα όσα έχασες χωρίς ούτε κι εσύ να καταλάβεις το γιατί, αυτό όμως που δεν έχασες σίγουρα ποτέ γιαγιά μου ήταν οι σοφές κουβέντες σου και οι παροιμίες σου και τα παραμύθια σου κι οι παλιές πονεμένες ιστορίες σου κι οι μύθοι σου και τα πεντανόστιμα φαγητά σου και να μου δίνεις φρέσκο ζυμωτό ψωμί μ’ ένα κομμάτι κεφαλοτύρι φτιαγμένο απ’ τα χέρια σου και να περπατάμε παρέα και να λες η εγγονή μου είναι και να μαζεύουμε δαμάσκηνα και να φτιάχνουμε μαρμελάδα και να μαζεύουμε βύσσινα και να φτιάχνουμε γλυκό και ξέρω ότι με προστάτευε και με φρόντιζε ενώ πάντα μου κράταγες λιχουδιές και κεράσματα και ξέρω πως τις στιγμές εκείνες που βρισκόσουνα στην κλινική θα έπρεπε να φανώ δυνατή και παρακάλαγα να ξαναγίνω παιδί και να μπορέσω να ρωτήσω την μαμά μου: «Μαμά που πήγε η γιαγιά τώρα που πέθανε;»
και γνωρίζω πως και η απουσία σου θα είναι φανερή στην ζωή μου και οι γλυκιές σου κουβέντες και οι προσευχές σου και οι αγωνίες σου να είμαστε πάντα όλοι καλά και θέλω να σου πω γιαγιά πως η δική σου η ζωή ήταν που έδωσε νόημα στην δική μου κι όλες τις ευχές και τις συμβουλές που μου είχες δώσει κατά καιρούς τις φυλάω ως πολύτιμη κληρονομιά, μια κληρονομιά που ευελπιστώ κάποτε να πάρουν και τα δικά μου τα παιδιά.
http://www.dimiourgikigrafionline.com/2012/10/blog-post_30.html
https://www.facebook.com/yiorgospandis
Σημείωση: Oι παραπάνω σύνδεσμοι είναι άκρως ενδιαφέροντες. Το ότι κατόρθωσα να διαβάσω πάνω από τρεις σειρές στην πρώτη παράγραφο και να συνεχίσω την ανάγνωση του κειμένου, τουλάχιστον για μένα, συνιστά δείγμα ποιότητας. Όλα τα κείμενα είναι καλά, και μάλιστα, πολύ καλύτερα από αυτά που κυκλοφορούν σωρηδόν υπό μορφή βιβλίου. Ο Γιώργος Παναγιωτίδης επίσης έχει πραγματικά πάρα πολύ ενδιαφέρουσα γραφή.Τουλάχιστον για τα δικά μου αισθητικά κριτήρια… Αλλά εγώ είμαι και μονήρης άνθρωπος, οπότε μη με παίρνετε και στα σοβαρά, διαβάστε ό, τι προβάλλεται κατά κόρον!
http://www.yiorgospanayiotidis.com/
Μάλλον πρέπει να γράψω κι εγώ ένα κείμενο για τα σαλιγκάρια γιαχνί της δικής μου γιαγιάς, που τα έτρωγα σε πλαστικό καρό τραπεζομάντηλο, χαζεύοντας την ίδια στιγμή τον ελαιώνα της Άμφισσας και το λιμάνι της Ιτέας μέσα από μια μισάνοιχτη διπλή ξύλινη πόρτα. Ο άνηθος και το κρεμμύδι μου σπάζουνε τη μύτη ακόμη. Δεν πήγαινα καν στα νήπια, αλλά είχα βρει τον τρόπο να τα τρώω περίφημα. Ζητούσα και δεύτερο πιάτο.
Μια στυφή σιωπή που απλώνονταν σαν κατακάθι καφέ στο πολυκαιρισμένο φλιτζάνι έκανε το σπίτι να μοιάζει μεγάλο. Πάνω στο παλιό τραπέζι μια λερωμένη χαρτοπετσέτα έκρυβε τα πειστήρια μίας αλλοτινής λαιμαργίας, δίνοντας στη λεία επιφάνεια του ξύλου την αίσθηση της ερήμου –το είχε κουβαλήσει πίσω στο σπίτι, χιλιόμετρα πάνω στους ώμους του, ο παππούς, αμέσως μετά την άτακτη υποχώρηση των κατακτητών– ποτέ του δεν δέχτηκε αυτή την απώλεια.Τα ελάχιστα ψίχουλα και μια κόρα ψωμί με απολιθωμένα κύτταρα μαρμέλαδας δεν ήταν αρκετά για να υποθέσει κανείς την πείνα των άδοξων ημερών που έλαβαν χώρα στο σπίτι στα δύσκολα χρόνια της ήττας. Μια αδύναμη αχτίδα φωτός που είχε κλέψει το χρώμα της κουρασμένης κουρτίνας έδειχνε τον ακριβή τόπο των θαυμάτων, αλλά δεν έφτανε για να κτίσει ούτε καν μία σκιά. Το φως δεν προέβη σε καμία υπόδειξη βίου ούτε όταν άνοιξα τα υπερήλικα στόρια. Ακόμα και το γαλήνιο βλέμμα του αυτόχειρα άγιου, που είχε ξεθωριάσει κρεμασμένο στον υγρό τοίχο, αρνιόταν να αντικρίσει τη σηψαιμία του χώρου, ενώ η ακαταστασία της ανόργανης ύλης ενοχοποιούσε τις χαραμάδες της πόρτας για την εξάχνωση κάθε έμβιας ύλης.
Τo ’χει αυτό το συνήθειο ο χρόνος, να επιβάλλει το θάνατο σε ό,τι δεν κατοικείται, κάνοντας τους τοίχους να μοιάζουν με επίπεδες λύπες. Τα άχρωμα ρούχα μες στην ντουλάπα, σαν να φορούσαν ακόμα νεκρούς, σιωπούσαν, και μια μυρωδιά μούχλας, ιδρώτα, σπέρματος, γάμου και χώματος μαρτυρούσε πως κάποτε εδώ κατοικούσαν χαμόγελα, φωνές και ανάγκες αθώων. Πέρασαν έτσι οι μέρες, σαν ήττες, σαν στάχτες, και ούτε ένας απρόσκλητος μουσαφίρης ούτε ένας φίλος, να στολίσει τον παλιό καναπέ με ένα ανέμελο σταυροπόδι. Μόνον εγώ είχα τη θεία τύχη να αλωνίσω αυτό το μουσείο θανάτου, ως τελευταίος επιζών του μακάβριου πολέμου.
Φωτό: August Sander, Rodney Smith
———————————–
Απαιτεί το όνομά του ολόκληρο. Επισήμως. Δεκέμβριος. Νυχτερινός. Σκούρος, με φως από κεριά και δυνατά αμπαζούρ. Ε, ναι, και λαμπιόνια της γιορτής. Και φανάρια των έρημων δρόμων που μισοκρύβουν άστεγους και κοριτσάκια με τα σπίρτα. Επιβλητικός και πληθωρικός. Παραμυθάς και μπαλαντέρ. Σπιτικά γλυκά και μυρωδιές τζακιού και φούρνου. Καμινάδες που καπνίζουν, κάποτε μοναδικός θόρυβος σε χιονισμένο τοπίο. Ήχος τσέλου και καμπάνας.Είναι κλασικός, δεν ροκάρει. Πάει με άμαξα. Είναι η Σταχτοπούτα και ο Γιάννης Αγιάννης. Μπλε ρουά και κόκκινο των αλεξανδρινών. Μπροκάρ και βελούδο. Και πλεχτό σάλι σε αγαπημένους γυρτούς ώμους. Μοναχικός και κοσμικός. Κατά συνθήκην αντιθέσεις. Που γίνονται αναγκαία εμφανείς. Επιφανειακά ανώδυνος. Επιλεκτικά απολογιστικός και προγραμματικός. Σου δίνει και σου παίρνει. Κατά το δοκούν. Αρχή και τέλος. Τέλος που κυοφορεί νέους ερχομούς. Μη αναστρέψιμος. Σαν τελευταία ευκαιρία. Αυστηρός και επικούρειος. Θάνατος και γιορτή. Παιδάκι και γέρος. Που έτσι ή αλλιώς προσδοκά το θαύμα…
Είναι της φύσης, το ζευγάρωμα, το όρθιο κήτος καταμεσής του δρόμου, η γραφή στα λασπόνερα της ηθικής. Είναι το όριο, το τμηματικό, το λευκό φως στο καντήλι της Παναγιάς, η χλωρή άνοιξη του πρόσφορου μέλους, είναι η ζήση ολάκερη. Είναι το γλυκό, το ξεχασμένο τουλούμι, το σακί με τα μάραθα στην άκρη της αποθήκης, η ξύλινη σκάλα η παλιά, τα σπασμένα παραθύρια που φωνάζουν το νεκρό, είναι τα αποτσίγαρα στις τέσσερις το πρωί που έκανε ο παππούς στο χαγιάτι. Είναι οι εαυτοί που γυροφέρνουν τη φλέβα σου, το φιλί το άσωτο πίσω απ’ τις βελανιδιές, είναι το μαχαίρωμα του ζώου πριν απ’ τη σφαγή, το κόκκινο κρασί της ένωσης, οι σταυροί του μαρτυρίου. Είναι το τμήμα προσαγωγών στη λεωφόρο, το δωδεκάχρονο παιδί με τα μαύρα, το απόγευμα του κάθε Φλεβάρη που φοράει νυχτικό. Η τρέλα του «έρχομαι», του «για σένα ανασαίνω», του «άρα ζω» και του «αντίπερα». Είναι όλα τα σκισμένα μεσοφόρια απ’ τα χέρια των ανέμων. Είναι οι βέρες που χτυπούν καστανιέτες σε δάχτυλα ποιητών. Είναι το σούρουπο που χύνεται στα πόδια μας.
Είμαστε εμείς.
Αγγελίνα Ρωμανού
Νοέμβρης αντιφατικός, ενστικτώδης, εσωστρεφής, αινιγματικός. Πορεύεται με άνεση στις υγρές ομίχλες του Broceliande, σε επαφή με το αόρατο, με την όσφρηση της αρκούδας. Τελετουργεί αρχαίες λατρείες της φύσης, όταν πέφτει ο ήλιος. Αυτή είναι η ώρα του. Παλιό porto σε σκοτεινό κελλάρι και άρωμα σανταλόξυλου. Ήχος νάι, κέλτικης άρπας και Bolero του Ravel,ναι αντιφατικός. Στυφή αφθονία από ρόδι και κόκκινα άγρια φρούτα. Βελούδο από κάστανα στη φωτιά. Κυπαρισσί, μπορντώ, μαύρο-γκρι ακατέργαστου γρανίτη. Δάση με κέδρους και βελανιδιές μελιάνες αλλόκοτες. Πέτρινο στενό γεφύρι. Δύση στις απότομες ακτές της Βρετάνης. Φαράγγια στην έρημο της Αμερικής. Θάλασσα ανοιχτή. Θάλασσα μέσα. Περισυλλογή, ενδοσκόπηση, συναίσθηση, παρά μελαγχολία. Μοναχικός σκαπανέας μνήμης. Αλιέας μυστικών, γεμωλόγος και αλχημιστής. Ανάμεσα
στη ζωή και το θάνατο. Αξεχώριστα. Μοιάζει ουδέτερος, αλλά όταν θα φύγει θα σου έχει πάρει ή θα σου έχει δώσει κάτι σημαντικό. Έρωτας και θάνατος. Όχι (μόνον) αυτός ο καθημερινός, ο άλλος, που σου αλλάζει
σχήμα και υπόσταση. Η Ζωή η ίδια.
Πίνακας: Kirra Jamison
Ιφιγένεια Σιαφάκα - Ifigeneia Siafaka
Ενύπνια Ψιχίων 