RSS

Tόμας Μαν, Ο θάνατος στη Βενετία

02 Sep

Death in Venice 5

.

Η σκέψη που μπορεί να γίνει ολόκληρη αίσθημα, το αίσθημα που μπορεί να γίνει ολόκληρο σκέψη, συνιστούν την ευτυχία του συγγραφέα. Μια τέτοια παλλόμενη σκέψη, ένα τέτοιο ακριβές αίσθημα ανήκαν να υπάκουαν στον μονήρη κείνη κει τη στιγμή: ήξερε, ένιωθε δηλαδή, πως η φύση ανατριχιάζει από ηδονή, όταν το πνεύμα υποκλίνεται υποτακτικά μπροστά στην ομορφιά. Ξαφνικά ένιωσε την επιθυμία να γράψει. Ο Έρωτας, άλλωστε, καθώς έχουν να πουν, αγαπά την τεμπελιά και δεν πλάστηκε παρά μόνο γι’ αυτήν. Μα σ’ αυτό το σημείο της κρίσης η διέγερση του θύματός του στράφηκε προς την παραγωγή. Δεν έπαιζε ρόλο η αφορμή. Ένα ερώτημα, μια παρακίνηση για ένα συγκεκριμένο μεγάλο και φλoγερό πρόβλημα του πολιτισμού και του καλαισθητικού συναισθήματος, που είχε ανομολογηθεί, συλληφθεί μέσα του, εισχωρώντας και διατρέχοντας τον πνευματικό κόσμο του ταξιδεύοντος.

.

Death 2

.

Το αντικείμενο του ήταν γνώριμο, το είχε ζήσει• η επιθυμία του να το κάμει να λάμψει κάτω από το φως του λόγου του έγινε ξαφνικά ακατανίκητη. Η επιθυμία του έφτασε, μάλιστα, ως το σημείο να θέλει να εργαστεί παρουσία τού Θαδιό, να πάρει γράφοντας, σαν μοντέλο του, το ίδιο το αγόρι, ν’ αφήσει το ύφος του ν’ ακολουθήσει τις γραμμές αυτού του κορμιού, που του φαινόταν θεϊκό, και να υψώσει την ομορφιά του ως το πνευματικό, όπως παλιά ο αετός είχε υψώσει στον αιθέρα το βοσκό της Τροίας. Ποτέ δεν είχε νιώσει γλυκύτερη την ηδονή του λόγου, ποτέ δεν είχε καταλάβει τόσο καλά πως ο Έρως βρίσκεται μέσα στο λόγο, όπως το ένιωθε και το καταλάβαινε κατά τις επικίνδυνες κι εξαίσιες ώρες, που, καθισμένος μπροστά στο χοντροφτιαγμένο τραπεζάκι του, κάτω από την τέντα, αντικριστά στο είδωλό του και με τη μουσική της φωνής του στ’ αυτιά, έδινε μορφή, σύμφωνα με την ομορφιά του Θαδιό, στη μικρή πραγματεία του, – εκείνη τη μιάμιση σελίδα εκλεκτής πρόζας, που η λαγαρότητά της, η ευγένεια και η πάλλουσα αισθηματική έντασή της γρήγορα θα κινούσαν το θαυμασμό πολλών αναγνωστών του.

.

Death in Venice 5

.

Είναι καλό, χωρίς άλλο, το ότι ο κόσμος γνωρίζει μόνο το ωραίο έργο κι όχι και την προέλευσή του, όχι και τους όρους, τις περιστάσεις της γένεσής του• γιατί η γνώση των πηγών, απ’ όπου αντλεί ο καλλιτέχνης την έμπνευσή του θα μπορούσε να συγχύσει και να τρομάξει συχνά το κοινό, εκμηδενίζοντας έτσι τα αποτελέσματα της επιτευγμένης ωραιότητας. Παράξενες ώρες! Παράξενα εκνευριστικός μόχθος! Σπάνια γόνιμη σύζευξη του πνεύματος με το κορμί!

Tόμας Μαν, Ο θάνατος στη Βενετία, σελ. 71-72, μτφρ.: Άρης Δικταίος, Εκδόσεις Ζαχαρόπουλος, 1993

.

.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: