RSS
Image

Στέλιος Συρμόγλου, Η «εν αναπαύσει» αντίδραση της κοινωνίας

17 Aug


Η διαφορετική φωνή πάντα ενοχλεί. Αν μάλιστα η «φωνή» ενδεδυθεί με τον μανδύα της αντίδρασης και αρχίσει να ξιφουλκεί ενάντια στην κατεστημένη νοοτροπία, τότε προκαλεί ανησυχία ή και ανομολόγητη φοβία. Και η εξόφθαλμος αλήθεια είναι πως μεγάλο μέρος των μελών της ελληνικής κοινωνίας, αν και έχουν επίγνωση της ολκής των αδιεξόδων, δεν έχουν εξοικειωθεί με τις…. διαφορετικές φωνές, δεν έχουν τόσο έντονο το πάθος για αντίδραση.

Επαναπαύονται στους εξ επαγγέλματος επιφορτισμένους με την εξεύρεση λύσεων. Προτιμούν να περιχαρακωθούν πίσω από κάθε λογής μύθους, προσδοκίες, ψευδαισθήσεις, ισάριθμες διαφυγές και τάσεις…

Έχουμε έτσι την κοινωνία της αποφυγής και της διαφυγής, που καλλιεργεί γόνιμο το έδαφος για την πολιτική της «φυγής». Και λέγοντας «φυγή» εννοώ τη μόνιμη πολιτική πρακτική της ανευθυνότητας, της ασύνειδης προσέγγισης των κοινωνικών προβλημάτων, την πολιτική των αντιφάσεων. Και στην αντίφαση καταφαίνεται ο προβληματικός χαρακτήρας της ασκούμενης πολιτικής.

Jim-Tsinganos-part2-7Αν ξεκινήσει κανείς από τα μειονεκτήματα αυτού του «χαρακτήρα» της πολιτικής, φτάνει στις αντιφάσεις του. Αν πάλι ξεκινήσει από τα λίγα έστω πλεονεκτήματα του, ο προορισμός είναι ο ίδιος: Άφιξη στις αντιφάσεις. Αν, βέβαια, παρατηρήσει κανείς προσεκτικά τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα, χωρίς απαραίτητα να διαθέτει αναλυτικό νουν, διαπιστώνει με έκδηλη ανησυχία ότι τα μειονεκτήματα της πολιτικής έκφρασης ακολουθούν γεωμετρική πρόοδο.


Η συντριπτική πλειοψηφία των μελών της ελληνικής κοινωνίας, θέλουν την ησυχία τους. Τη μη διατάραξη των συνηθειών τους, από τις πιο σύνθετες μέχρι τις απλές αποχρώσεις τους. Η εθιστική αντίδραση τους αποτελούσε πάντα και αποτελεί το πεδίο δράσης της πολιτικής πονηρίας. Αν δε σ’ αυτή τη «στάση» τους προστεθεί και η ανασφάλεια ή ο φόβος για περαιτέρω απώλεια των κεκτημένων, τότε οι «φωνές» της διαφορετικότητας, της εμπεδωμένης άποψης ή και της ηχηρής αντίδρασης, ηχούν μάλλον ως υπερβολικές, γραφικές, ακόμη και επικίνδυνες. Οπότε η απήχησή τους διέρχεται από το φίλτρο των «αδυναμιών» της κοινωνίας, με αποτέλεσμα τη σταδιακή απομείωση της έντασής τους, αλλά ταυτόχρονα και την προϊούσα τελμάτωση της κοινωνίας στο μεγαλύτερο εύρος της.

Και φτάνουμε έτσι σε μια παραδοξότητα, με τη  «νοσταλγία» των αντιδράσεων να καταγράφεται πλέον μόνο στη μειοψηφία των κοινωνικών ομάδων, άρα προϊόντος του χρόνου να εξουδετερώνεται.


Παρακολουθώντας κανείς, βέβαια, με ψυχαναλυτικό ενδιαφέρον την κοινωνική συμπεριφορά στη σχέση της με την πολιτική εξουσία, άρα την επαφή της με την ίδια της την πραγματικότητα, μπορεί να προσκρούσει σε μια παράδοξη βεβαιότητα: Στην «εν αναπαύσει» αντίδραση της κοινωνίας! Και μόνο να διατρέξει το διαδίκτυο, θα χαθεί στον όγκο των ανώνυμων κρίσεων και επικρίσεων, στις γνώμες και τις αντιγνωμίες, σε διάπυρες εκτιμήσεις και προκλήσεις, πάντα «καρυκευμένες» με προσχήματα και επινοήματα ή και δικαιολογίες, που επί της ουσίας συντηρούν τη μακαριότητα της κοινωνίας.

Jim Tsinganos

Μια άλλη οδυνηρή διαπίστωση συνοψίζει επίσης το μέγεθος του προβλήματος της επικοινωνίας. Για να υπάρχει κοινωνία δομημένη και με κοινή συνείδηση, χρειάζεται επικοινωνία.  Αν η «γλώσσα» που συνέχει την κοινωνία γίνεται όλο και πιο ατομική, προσωπική, ερμητικά περιορισμένη, η επικοινωνία χάνει τη δυναμική της. Και τότε έχουμε την απομόνωση. Και οι κοινωνίες δεν μπορούν να οικοδομηθούν πάνω σε μεμονωμένα και απωθημένα άτομα ούτε πάνω σε παροδικούς παροξυσμούς του αισθήματος του αδιεξόδου, που καταθλίβει κάθε γρηγορούσα συνείδηση.


JIM TSINGANOS imagesΚαι πού καταλήγουμε; Στο μονότονο ίσως συμπέρασμα ότι η κοινωνία είναι ζοφερά αποθαρρυμένη από την ίδια της την αδυναμία να ξεπεράσει τις «αδυναμίες» της!.. Έτσι, εμφανίζεται αδύναμη και ανήμπορη να επιμετρήσει αποστάσεις και αναλογίες με βάση κάποια σταθερή αξία. Κλίμακες αξιών, αναλογίες, μέτρα και μέτρο, κανόνες ζωής, «ήθος» πολιτικής, όλα ρευστοποιούνται και διαλύονται. Αν μπούμε και στην περιοχή, όπου Καλό και Κακό εξουδετερώνονται αμοιβαία, απομένει η αυθαιρεσία όπως εσχάτως εκφράζεται από την πολιτική εξουσία. Απομένει το παράλογο. Κι αυτό το «παράλογο» το βλέπουμε να διατρανώνεται σ’ όλες τις συνειδητές και ασύνειδες μορφές του. Βιώνουμε την παραζάλη μιας κοινωνίας δίχως σημείο αναφοράς.

O κ. Συρμόγλου είναι πανεπιστημιακός και δημοσιογράφος

Πίνακες: Jim Tsinganos

.

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: